Które tynki są lepsze? Gipsowy czy cementowo-wapienny

Które tynki są lepsze, zależy od warunków w pomieszczeniu: tynk gipsowy sprawdza się w suchych, ogrzewanych pokojach, gdzie wilgotność powietrza nie przekracza 70%, a tynk cementowo-wapienny w garażu, piwnicy, pralni i wszędzie tam, gdzie temperatura spada poniżej +5°C albo ściany są narażone na wodę i uderzenia. Gipsowy daje gładką ścianę po jednej warstwie i szybciej schnie, cementowo-wapienny jest twardszy, ale chropowaty i pod malowanie zwykle wymaga gładzi. W domu jednorodzinnym często łączy się oba rodzaje: gips w pokojach, cement z wapnem w pomieszczeniach technicznych.

• Który tynk jest lepszy: gipsowy czy cementowo-wapienny?
• Jakie tynki są najlepsze w domu? Dobór do pomieszczenia
• Jakie tynki, żeby nie robić gładzi?
• Ile kosztuje tynk gipsowy, a ile cementowo-wapienny?
• Dlaczego tynk pęka lub odpada? Błędy przy obu rodzajach

Który tynk jest lepszy: gipsowy czy cementowo-wapienny?

Żaden z nich nie wygrywa w każdym pomieszczeniu: tynk gipsowy jest szybszy i gładszy, a tynk cementowo-wapienny lepiej znosi wilgoć i uszkodzenia mechaniczne. Gipsowy szybciej wysycha i od razu daje gładką powierzchnię, ale łatwiej go uszkodzić, co pokazuje porównanie tynków wewnętrznych Extradom. Cementowo-wapienny powstaje z cementu, wapna, piasku, wody i domieszek. Ma dużą trwałość i paroprzepuszczalność, za to po nałożeniu zostaje chropowaty, co opisuje poradnik techniczny Acryl-Putz.

Grubości, wilgotność, czas schnięcia i wytrzymałość tynków gipsowych pochodzą z kart produktów zebranych w zestawieniu tynków wewnętrznych Mal-drew, a grubość i układ warstw tynku cementowo-wapiennego z poradnika Recepty na dom. Więcej o terminach malowania po obu rodzajach tynku: ile schną tynki.

Jakie tynki są najlepsze w domu? Dobór do pomieszczenia

W domu najlepiej sprawdza się podział według pomieszczeń: tynk gipsowy w suchych pokojach, cementowo-wapienny w strefach zimnych, mokrych i technicznych. O wyborze przesądzają trzy warunki: najwyższa wilgotność powietrza, najniższa temperatura i to, czy ściana będzie obijana albo obłożona płytkami.

• Salon, sypialnia, gabinet: jeśli pomieszczenie jest ogrzewane, a wilgotność nie przekracza 70%, wybierz tynk gipsowy.
• Korytarz, klatka schodowa, pokój dziecka: przy częstych uderzeniach wybierz gipsowy o podwyższonej wytrzymałości (np. Dolina Nidy Zeta, Knauf MP 75 Diamant) albo cementowo-wapienny.
• Garaż, piwnica, kotłownia: gdy zimą bywa tam poniżej +5°C, właściwy jest tynk cementowo-wapienny.
• Pralnia i suszarnia, gdzie para wodna utrzymuje się długo: wybierz cementowo-wapienny, odporny na wilgoć i paroprzepuszczalny.
• Ściany zewnętrzne: z tych dwóch rodzajów na zewnątrz stosuje się tynk cementowo-wapienny.

Tynk gipsowy czy cementowo-wapienny w kuchni i łazience?

Tu źródła się różnią. Karty Knauf i Dolina Nidy dopuszczają tynk gipsowy w kuchniach i łazienkach o zwykłym użytkowaniu, jeśli wilgotność powietrza nie przekracza 70%. Część inwestorów i wykonawców i tak kładzie w łazienkach tynk cementowo-wapienny, bo lepiej znosi wodę i uderzenia, a nadaje się też do piwnic i na zewnątrz budynku (porównanie właściwości i kosztów Mal-drew).

Różnicę tłumaczy wilgotność w konkretnym pomieszczeniu. Jeśli łazienka ma sprawną wentylację i wilgotność szybko wraca poniżej 70%, gips spełnia warunek karty; jeśli wilgoć utrzymuje się długo albo ściana będzie stale moczona, bezpieczniejszy jest tynk cementowo-wapienny.

Jakie tynki, żeby nie robić gładzi?

Gładzi zwykle nie potrzebuje tynk gipsowy: po zatarciu ma gładką powierzchnię, którą po zagruntowaniu można malować bez dodatkowego szpachlowania. Tynk cementowo-wapienny zostaje chropowaty, więc pod farbę wykańcza się go gładzią gipsową, co oznacza dodatkową warstwę i dłuższy czas prac. Pod płytki ceramiczne chropowatość nie przeszkadza i przy tynku cementowo-wapiennym z warstwy wykończeniowej często się wtedy rezygnuje.

Sytuacje, w których tynk gipsowy jednak wymaga poprawek przed malowaniem, opisuje tekst czy tynki gipsowe trzeba szpachlować.

Ile kosztuje tynk gipsowy, a ile cementowo-wapienny?

Materiał na tynk gipsowy maszynowy jest tańszy: przy warstwie 15 mm na 100 m² ściany wydatek zaczyna się od 1177,62 zł, a na cementowo-wapienny zewnętrzny wynosi 2182,60 zł (kwoty z zestawienia Mal-drew). Wykonanie tynku cementowo-wapiennego razem z robocizną to zwykle 35-50 zł za m², a w części wycen nawet 60 zł/m² (poradnik Recepty na dom).

Na koszt wpływa liczba warstw (jedna przy gipsie, trzy przy cemencie z wapnem), gładź pod malowanie przy tynku cementowo-wapiennym, grubość wynikająca z krzywizny muru i czas schnięcia przed kolejnymi pracami. Stawki za tynkowanie agregatem zebrano w tekście tynki maszynowe: cena za m².

Przykład: ściany do otynkowania mają 80 m², warstwa 15 mm.

• Materiał na tynk gipsowy maszynowy: 1177,62 zł : 100 m² = 11,78 zł/m², razem 80 m² × 11,7762 zł/m² = 942,10 zł.
• Materiał na tynk cementowo-wapienny zewnętrzny: 2182,60 zł : 100 m² = 21,83 zł/m², razem 80 m² × 21,826 zł/m² = 1746,08 zł.
• Różnica w samym materiale: 1746,08 zł - 942,10 zł = 803,98 zł, czyli ok. 804 zł.
• Wykonanie tynku cementowo-wapiennego z robocizną: od 80 m² × 35 zł = 2800 zł do 80 m² × 60 zł = 4800 zł.

Przykład porównuje gips z mieszanką zewnętrzną, bo dla niej zestawienie podaje kwotę; mieszanka cementowo-wapienna do wnętrz może kosztować inaczej. Wyliczenie nie obejmuje gładzi ani robocizny przy tynku gipsowym.

Dlaczego tynk pęka lub odpada? Błędy przy obu rodzajach

Prawidłowo wykonany tynk, gipsowy czy cementowo-wapienny, nie powinien pękać ani odpadać, a usterki zwykle wynikają z warunków pracy i przygotowania podłoża. Najczęstsze przyczyny wymienia poradnik Knauf o tynkach bez pęknięć:

• tynkowanie w temperaturze niższej niż +5°C albo na podłożu zmarzniętym, zakurzonym lub o resztkowej wilgotności powyżej 3%;
• brak gruntu pod tynk gipsowy albo grunt niedobrany do podłoża: na pustaki ceramiczne i beton komórkowy środek regulujący chłonność, na beton środek zwiększający przyczepność, a tynk po ok. dobie schnięcia gruntu;
• przy tynku cementowo-wapiennym źle wykonany szpryc i kolejna warstwa nałożona przed czasem podanym w karcie technicznej;
• praca podłoża przed osiadaniem budynku, na którą tynki cementowo-wapienne są bardziej podatne, bo przy wysychaniu mają skłonność do mikropęknięć.

Rysom na styku różnych materiałów muru zapobiega siatka, a grubość warstwy trzeba trzymać w zakresie z karty produktu. Dobór gruntu pod tynk tradycyjny opisuje tekst gruntowanie przed tynkiem cementowo-wapiennym.